Ξεκινά η αναζήτηση για γεώτρηση στον παλαιότερο πάγο της Ανταρκτικής

  • Home
  • Blog
  • ΕΡΕΥΝΑ
  • Ξεκινά η αναζήτηση για γεώτρηση στον παλαιότερο πάγο της Ανταρκτικής

Άρθρο του Jonathan Amos – 30 Νοεμβρίου 2021

Ξεκινούν οι προσπάθειες για τη γεώτρηση και εξόρυξη ενός πυρήνα πάγου στην Ανταρκτική που περιέχει αρχείο του κλίματος της Γης που φτάνει 1,5 εκ. χρόνια πίσω.

Μια Ευρωπαϊκή ομάδα θα στήσει τον εξοπλισμό της σε μία από τις πιο υψηλές τοποθεσίες στη Λευκή Ήπειρο, για μια αποστολή που αναμένεται να διαρκέσει τέσσερα χρόνια.

Το έργο έχει σκοπό να εξορύξει έναν κύλινδρο παγωμένων υλικών μάκρους σχεδόν 3 χιλιομέτρων.

Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι αυτός ο πάγος θα τους βοηθήσει να εξηγήσουν γιατί οι εποχές των παγετώνων της Γης άλλαζαν συχνότητα στο βαθύ παρελθόν.

Το έργο είναι γνωστό ως “Beyond EPICA” και ακολουθεί μια παρόμοια προσπάθεια που έλαβε χώρα στην αλλαγή του αιώνα και λεγόταν απλά EPICA (European Project for Ice Coring in Antarctica – Ευρωπαϊκό Έργο για Διάτρηση Πάγου στην Ανταρκτική).

Η νέα προσπάθεια θα έχει τη βάση της σε μικρή απόσταση από την αρχική στο Little Dome C, μια περιοχή που βρίσκεται περίπου 40χλμ από τον Ιταλογαλλικό Σταθμό Concordia, στο οροπέδιο της ανατολικής Ανταρκτικής.

Σε υψόμετρο 3.233 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και πάνω από 1.000 χλμ από την ακτή, το Little Dome C θα είναι ιδιαίτερα αφιλόξενος τόπος για εργασία. Ακόμα και το καλοκαίρι, οι θερμοκρασίες δεν ανεβαίνουν πολύ πάνω από τους -35 βαθμούς Κελσίου.

Η βάση από όπου θα εργάζεται η επιστημονική ομάδα στήθηκε την περίοδο 2019/20. Η επερχόμενη περίοδος θα αφιερωθεί στο στήσιμο των απαραίτητων υποδομών για τη γεώτρηση. Αλλά οι τεχνικοί σκοπεύουν τουλάχιστον να ξεκινήσουν το έργο τους ξεπερνώντας τα αρχικά 100μ.

Έτσι η γεώτρηση θα περάσει από τα ελαφρώς συμπυκνωμένα στρώματα χιονιού, το λεγόμενο firn, στα αδιαπέραστα στρώματα πάγου που αποτελούν το πραγματικό ενδιαφέρον για τους επιστήμονες.

Ο βαθύς πάγος στην Ανταρκτική περιέχει μικροσκοπικές φυσαλίδες αέρα. Αυτοί οι μικροί θύλακες αερίων αποτελούν απευθείας σύνδεση με την ιστορία της ατμόσφαιρας.

Οι επιστήμονες μπορούν να εξετάσουν τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα και άλλων στοιχείων που παγιδεύουν τη θερμότητα, όπως το μεθάνιο.

Η ανάλυση των ατόμων στα μόρια νερού-πάγου που περικλείουν τα αέρια μπορεί επίσης να δώσει μια ένδειξη της θερμοκρασίας που επικρατούσε κατά τη στιγμή της χιονόπτωσης που δημιούργησε τον πάγο.

Όταν οι ερευνητές εξόρυξαν τον αρχικό πυρήνα EPICA, αποκάλυψαν μια αφήγηση για την παρελθοντική κλιματική θερμοκρασία και το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα που έφτανε 800.000 χρόνια πίσω.

Έχει γίνει ένα από τα βασικά σύνολα κλιματικών δεδομένων των τελευταίων δεκαετιών.

Έδειξε ότι το διοξείδιο του άνθρακα και η θερμοκρασία κινούνταν συντονισμένα. Όποτε η Γη εισερχόταν σε εποχή των παγετώνων και η θερμοκρασία έπεφτε, η πυκνότητα των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα μειωνόταν επίσης. Και το όταν κλίμα θερμαινόταν ξανά, το διοξείδιο του άνθρακα αυξανόταν παράλληλα.

Αυτοί οι κύκλοι συνέβαιναν περίπου κάθε 100.000 χρόνια – μια συχνότητα που πιθανώς συνδέεται με μικρές μετατοπίσεις στην εκκεντρότητα της τροχιάς της Γης (μεγαλύτερη ή μικρότερη έλλειψη) γύρω από τον Ήλιο.

Αλλά σύμφωνα με ένα εναλλακτικό αρχείο του παρελθοντικού κλίματος, το οποίο έχει ανακτηθεί από ιζήματα στον ωκεανό, στο ακόμα πιο βαθύ παρελθόν ο κύκλος της εποχής των παγετώνων ήταν ακόμα πιο μικρός – περίπου κάθε 41.000 χρόνια.

Αυτή είναι μία περίοδος η οποία πιθανόν να κυριαρχείται από τον τρόπο με τον οποίο η Γη γέρνει μπρος-πίσω στον άξονά της. Αλλά γιατί συνέβη αυτή η εναλλαγή, κανείς δεν ξέρει σίγουρα. Ο νέος πυρήνας Beyond EPICA μπορεί να περιέχει κάποια στοιχεία αν οι πάγοι του μπορούν να επεκτείνουν την κλιματική αφήγηση 1,5 εκ. χρόνια πίσω.

“Πιστεύουμε ότι αυτός ο πυρήνας πάγου θα μας προσφέρει πληροφορίες σχετικά με το κλίμα του παρελθόντος και για τα αέρια του θερμοκηπίου που υπήρχαν στην ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της Μέσης Πλειστοκαινικής Μετάβασης (MPT), που συνέβη 900.000 με 1,2 εκ. χρόνια πίσω,” δήλωσε ο επικεφαλής της ομάδας Carlo Barbante, διευθυντής του Ινστιτούτου Πολικών Επιστημών του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας της Ιταλίας.

“Κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης, η κλιματική περιοδικότητα μεταξύ των εποχών των παγετώνων άλλαξε από 41.000 σε 100.000 χρόνια: ο λόγος για τον οποίο συνέβη αυτό είναι το μυστήριο που ελπίζουμε να λύσουμε.”

Για να επιτύχει ένα αρχείο 800.000 ετών, το αρχικό έργο EPICA έκανε γεώτρηση σε βάθος 2.774 μέτρων. Το βραχώδες υπόβαθρο στο Little Dome C επεκτείνεται μόλις 2.800 μέτρα κάτω. Τα επιπλέον 700.000 χρόνια που αποζητά το νέο έργο θα πρέπει να βρίσκονται στα επιπλέον μέτρα των στρωμάτων πάγου.

“Έχουμε ήδη τα 800.000 χρόνια πάγου, οπότε μεγάλο μέρος των πρώτων χρόνων της γεώτρησης θα είναι επανάληψη πάγου που έχουμε ήδη,” εξήγησε ο Robert Mulvaney από την Βρετανική Ανταρκτική Έρευνα.

“Στην πράξη, με πολλούς νέους διδακτορικούς φοιτητές να έρχονται online, και νέες ομάδες που εμπλέκονται, και νέες αναλυτικές τεχνικές που αναπτύσσονται συνεχώς, θα κάνουμε καλή χρήση του πάγου που είναι νεότερος από 800.000 χρόνια.”

“Θα χρησιμοποιήσουμε επίσης τον νεότερο πάγο για να εξασφαλίσουμε ότι οι τεχνικές μας λειτουργούν καλά μέχρι να φτάσουμε στον βαθύ πάγο, όπου θα έχουμε μόνο μία ευκαιρία να κάνουμε σωστά όλες τις αναλύσεις μας,” δήλωσε στο BBC News.

Το έργο Beyond EPICA χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Βρετανοί ερευνητές μπορούν να συμμετάσχουν καθώς τα χρήματα προέρχονται από την περίοδο όταν η Βρετανία ήταν ακόμα μέρος του μπλοκ των 27 κρατών-μελών.

Leave A Reply