Πάγος στο όριο της επιβίωσης: Η υπερθέρμανση αλλάζει την Αρκτική

  • Home
  • Blog
  • ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
  • Πάγος στο όριο της επιβίωσης: Η υπερθέρμανση αλλάζει την Αρκτική

Άρθρο του Seth Borenstein, 6 Νοεμβρίου 2021

Καθώς έκανε έρευνα στη Γροιλανδία το περασμένο καλοκαίρι, η επιστήμονας του πάγου Twila Moon αναλογίστηκε τι μπορεί να χαθεί λόγω της κλιματικής αλλαγής και τι μπορεί ακόμα να σωθεί.

Η Αρκτική υπερθερμαίνεται τρεις φορές γρηγορότερα από τον υπόλοιπο πλανήτη και είναι τόσο οριακή η επιβίωσή της που οι διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ για το κλίμα που λαμβάνουν χώρα στη Σκωτία αυτή την εβδομάδα μπορεί να κάνουν τη διαφορά μεταξύ πάγου και νερού στην κορυφή του κόσμου, με τον ίδιο τρόπο που μερικά δέκατα του ενός βαθμού έχουν σημασία κοντά στο σημείο παγώματος, λένε οι επιστήμονες.

Οι παγετώνες στην Αρκτική μειώνονται, με κάποιους παγετώνες να έχουν ήδη εξαφανιστεί. Το μόνιμα παγωμένο έδαφος (γνωστό και ως permafrost), που παγιδεύει το μεθάνιο, ένα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου, αποψύχεται. Πυρκαγιές έχουν ξεσπάσει στην Αρκτική. Η Σιβηρία σημείωσε 38 βαθμούς Κελσίου. Ακόμα και μια περιοχή που ονομάζεται Η Τελευταία Παγωμένη Περιοχή (Last Ice Area) κατέγραψε αναπάντεχη θέρμανση φέτος.

Τις επόμενες δύο δεκαετίες, είναι πιθανό ότι στην Αρκτική θα σημειωθούν καλοκαίρια χωρίς πάγο στη θάλασσα.

Καθώς επιστρέφει τακτικά στη Γροιλανδία, η Moon, ερευνήτρια με το Εθνικό Κέντρο Δεδομένων Χιονιού και Πάγου των ΗΠΑ (U.S. National Snow and Ice Data Center), δήλωσε ότι βρίσκει τον εαυτό της “να θρηνεί για τα πράγματα που έχουμε ήδη χάσει” λόγω των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που παγιδεύουν τη θερμότητα.

Αλλά οι αποφάσεις που θα πάρουμε τώρα για το πόση περισσότερη ρύπανση άνθρακα θα εκπέμψει η Γη θα κάνει “ιδιαίτερα μεγάλη διαφορά στο πόσο πάγο θα μπορέσουμε να κρατήσουμε, πόσο θα χάσουμε και πόσο γρήγορα,” δήλωσε.

Η μοίρα της Αρκτικής μοιάζει κρίσιμη κατά τη διάρκεια των κλιματικών διαπραγματεύσεων στη Γλασκώβη – το πιο βόρειο σημείο που έχει λάβει χώρα η διάσκεψη – γιατί ό,τι συμβαίνει στην Αρκτική δεν μένει μόνο στην Αρκτική. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η υπερθέρμανση εκεί ήδη συνεισφέρει σε καιρικές καταστροφές σε άλλα μέρη του κόσμου.

“Αν καταλήξουμε με μια Αρκτική χωρίς εποχιακό πάγο το καλοκαίρι, αυτό είναι κάτι πρωτόγνωρο για τον ανθρώπινο πολιτισμό,” δήλωσε ο Waleed Abdalati, πρώην επικεφαλής επιστήμονας στη NASA, που τώρα ηγείται του περιβαλλοντικού προγράμματος στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο. “Είναι σαν να χτυπάμε το κλιματικό οικοσύστημα με βαριοπούλα.”

Αυτό που συμβαίνει στην Αρκτική είναι μια αλυσιδωτή αντίδραση.

Μόλις ξεκινήσει το λιώσιμο, αυτό ενισχύει περισσότερο λιώσιμο,” δήλωσε η Julienne Stroeve, επιστήμονας πάγου στο Πανεπιστήμιο της Μανιτόμπα.

Όταν καλύπτεται με χιόνι και πάγο, η Αρκτική αντανακλά το φως του ήλιου και τη θερμότητα. Αλλά αυτή η κάλυψη ολοένα και μειώνεται. Και καθώς περισσότερος πάγος λιώνει το καλοκαίρι, “αποκαλύπτονται πολύ σκούρες επιφάνειες στον ωκεανό, όπως ένα μαύρο μπλουζάκι,” δήλωσε η Moon. Όπως τα σκούρα ρούχα, τα σημεία εκτεθειμένης θάλασσας ρουφάνε θερμότητα από τον ήλιο πιο εύκολα.

Μεταξύ του 1971 και του 2019, η επιφάνεια της Αρκτικής θερμάνθηκε τρεις φορές γρηγορότερα σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Παρακολούθησης και Αξιολόγησης της Αρκτικής.

Το αποτέλεσμα;

“Η Αρκτική δεν αλλάζει μόνο σε θερμοκρασία,” δήλωσε ο Abdalati. “Αλλάζει σε μορφή. Μετατρέπεται σε διαφορετικό μέρος.”

Η Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή το 2015 έθεσε έναν στόχο για τη μείωση της υπερθέρμανσης της Γης σε 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τις θερμοκρασίες πριν τη βιομηχανική επανάσταση, ή, αν αυτό αποτύχει, να κρατηθεί κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου. Ο κόσμος έχει ήδη θερμανθεί κατά 1,1 βαθμό Κελσίου σε σχέση με το τέλος του 17ου αιώνα (1600).

Η διαφορά μεταξύ του τι θα συμβεί στον 1,5 βαθμό και τους 2 βαθμούς μπορεί να επηρεάσει την Αρκτική πολύ περισσότερο σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο, δήλωσε ο John Walsh, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο Fairbanks της Αλάσκα και μέλος της ομάδας παρακολούθησης της Αρκτικής. “Μπορούμε να σώσουμε την Αρκτική, ή να την διαφυλάξουμε με πολλούς τρόπους, αλλά θα χάσουμε αυτή τη δυνατότητα αν ξεπεράσουμε τον 1,5 βαθμό.”

Η ίδια η Αρκτική έχει ξεπεράσει τους 2 βαθμούς Κελσίου σε υπερθέρμανση, σύμφωνα με την Stroeve. Πλησιάζει τους 9 βαθμούς Κελσίου σε υπερθέρμανση τον Νοέμβριο, δήλωσε.

Για τον John Waghiyi Jr., η Αρκτική δεν είναι απλά ένας αριθμός ή μια αόριστη έννοια. Είναι το σπίτι του τα τελευταία 67 χρόνια, και εκείνος μαζί με άλλους γηγενείς πρεσβύτερους της Βερίγγειας Θάλασσας έχουν δει την Αρκτική να αλλάζει λόγω της υπερθέρμανσης. Ο πάγος της θάλασσας, που επιτρέπει στους ανθρώπους και στις πολικές αρκούδες να κυνηγούν, μειώνεται το καλοκαίρι.

“Ο πάγος είναι πολύ επικίνδυνος αυτό τον καιρό. Είναι πολύ απρόβλεπτος,” δήλωσε ο Waghiyi, κάτοικος της Savoonga, Alaska. “Ο πάγος μας επηρεάζει όλους, πνευματικά, πολιτισμικά και σωματικά, καθώς τον χρειαζόμαστε για να μπορούμε να βρίσκουμε τροφή.”

Ο πάγος βρίσκεται “στον πυρήνα της ταυτότητάς μας,” δήλωσε η Dalee Sambo Dorough, διεθνής πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Αρκτικής των Inuit, που εκπροσωπεί 165.000 ανθρώπους σε αρκετές χώρες.

Αυτό όμως δεν είναι ένα πρόβλημα που αφορά μόνο τους ανθρώπους που ζουν στην Αρκτική. Θα φέρει προβλήματα και σε περιοχές πολύ πιο νότια.

Ολοένα και περισσότερες έρευνες συνδέουν τις αλλαγές στην Αρκτική με αλλαγές στον αεροχείμαρρο (jet stream) – το ρεύμα αέρα που κινεί τον καιρό από τα δυτικά στα ανατολικά – αλλά και σε άλλα καιρικά συστήματα. Και αυτές οι αλλαγές, σύμφωνα με τους επιστήμονες – μπορούν να συνεισφέρουν σε πιο ακραία καιρικά φαινόμενα όπως πλημμύρες, ξηρασία, τις ακραίες χαμηλές θερμοκρασίες που αντιμετώπισε το Τέξας τον Φεβρουάριο, ή πιο έντονες πυρκαγιές.

Επίσης, το λιώσιμο των πάγων και των παγετώνων συνεισφέρει στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

“Η μοίρα περιοχών όπως το Miami είναι πολύ στενά συνδεδεμένη με τη μοίρα της Γροιλανδίας,” δήλωσε ο David Balton, διευθυντής της Εκτελεστικής Επιτροπής των ΗΠΑ για την Αρκτική, που συντονίζει τους εθνικούς κανονισμούς σχετικά με την Αρκτική και συνεργάζεται με άλλες βόρειες χώρες. “Αν ζεις στην Topeka, Kansas, ή αν ζεις στην Καλιφόρνια. Αν ζεις στη Νιγηρία, η ζωή σου θα επηρεαστεί. Η Αρκτική έχει σημασία σε πολλά διαφορετικά επίπεδα.”

Leave A Reply