Τα έντομα εξαφανίζονται από τον πλανήτη με ανησυχητικό ρυθμό. Αλλά υπάρχουν τρόποι να τα βοηθήσουμε

  • Home
  • Blog
  • ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
  • Τα έντομα εξαφανίζονται από τον πλανήτη με ανησυχητικό ρυθμό. Αλλά υπάρχουν τρόποι να τα βοηθήσουμε

Άρθρο του Dave Goulson – 21/09/2021
Ο Dave Goulson είναι καθηγητής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Sussex και συγγραφέας του βιβλίου Silent Earth: Averting the Insect Apocalypse

Τα έντομα υπάρχουν στον πλανήτη εδώ και περισσότερα από 400 εκατομμύρια χρόνια, με τους προγόνους τους να έρχονται από τους ωκεανούς για να κατακτήσουν τη γη πολύ πριν εμφανιστούν οι δεινόσαυροι. Αποδείχθηκαν εξαιρετικά πετυχημένα, καθώς εξελίχθηκαν αποκτώντας ιλιγγιώδη διαφοροποίηση με περισσότερα από 1 εκατομμύριο γνωστά είδη και ίσως έως και ακόμα 4 εκατομμύρια που η επιστήμη δεν έχει ανακαλύψει. Υπάρχουν πάνω από 300.000 διαφορετικά είδη σκαθαριού. Τα έντομα με έχουν συναρπάσει για όλη μου τη ζωή – είναι καταπληκτικά, πολλές φορές πανέμορφα, και ζουν ενδιαφέρουσες και ιδιαίτερες ζωές.

Επιπλέον, ο κόσμος δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς αυτά τα μικροσκοπικά όντα: επικονιάζουν τα φυτά μας, καταπολεμούν τα παράσιτα, ανακυκλώνουν όλων των ειδών οργανικό υλικό από κοπριά έως πτώματα, κορμούς δέντρων και φύλλα, διατηρούν το χώμα υγιές, διασκορπίζουν σπόρους, και πολλά άλλα. Αποτελούν ζωτική πηγή τροφής για πολλά μεγαλύτερα όντα όπως πουλιά, νυχτερίδες, σαύρες, αμφίβια και ψάρια.

Επομένως, το γεγονός ότι τα έντομα φαίνεται να εξαφανίζονται από τη γη με ανησυχητικούς ρυθμούς θα πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά. Στη Γερμανία, τα πετούμενα έντομα έχουν μειωθεί κατά 76% σε μόλις 26 χρόνια. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα πιο κοινά είδη πεταλούδων έχουν μειωθεί κατά 46% από το 1976, ενώ τα πιο σπάνια είδη κατά 77%, παρόλες τις μεγάλες προσπάθειες των περιβαλλοντολόγων να τις προστατέψουν. Δεκατρία είδη μελισσών στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν εξαφανιστεί και πιθανόν να ακολουθήσουν κι άλλα. Στις ΗΠΑ, η περίφημη πεταλούδα μονάρχης, πασίγνωστη για την ετήσια μετανάστευσή της από το Μεξικό στον Καναδά, έχει μειωθεί κατά 80% από τη δεκαετία του 1980. Ο πληθυσμός των πεταλούδων αυτών δυτικά από τα Βραχώδη Όρη έχει μειωθεί κατά 99,9% τις τελευταίες δεκαετίες και αναμένεται να εξαφανιστεί πλήρως μέσα σε ένα με δύο χρόνια.

Τα στοιχεία είναι λειψά, καθώς πολλά έντομα δεν παρακολουθούνται με προσοχή, αλλά σχεδόν όλα τα στοιχεία που όντως έχουμε δείχνουν μια ταχεία και συνεχιζόμενη κατάρρευση των πληθυσμών των εντόμων σε όλο τον κόσμο. Αυτή η μαζική εξαφάνιση συνέβη κατά τη διάρκεια της δικής μας ζωής.

Οι αιτίες της μείωσης των πληθυσμών των εντόμων είναι πολλές: απώλεια οικοσυστημάτων λόγω εντατικής αγροτικής δραστηριότητας, οικιστικής και άλλης ανάπτυξης, ολοένα και αυξανόμενη χρήση εντομοκτόνων από αγρότες και κηπουρούς, η κλιματική αλλαγή, η φωτορύπανση, και άλλες. Ο τακτοποιημένος μας κόσμος, γεμάτος εντομοκτόνα, είναι εχθρικός για τα περισσότερα έντομα, εκτός από τα πιο σκληραγωγημένα και ευπροσάρμοστα είδη όπως είναι οι κατσαρίδες, τα κουνούπια και οι μύγες.

Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται απίστευτα θλιβερά, αλλά υπάρχει ελπίδα. Αισθανόμαστε αβοήθητοι μπροστά σε πολλά παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα, αλλά μπορούμε όλοι να ασχοληθούμε με την παύση και αντιστροφή της μείωσης των εντόμων. Τα περισσότερα έντομα δεν έχουν εξαφανιστεί ακόμα, και μπορούν να ανακάμψουν γρήγορα αν απλά τους δώσουμε λίγο χώρο, κάπου να ζήσουν και να τραφούν με ηρεμία. Αν είστε αρκετά τυχεροί έτσι ώστε να έχετε κήπο, μπορείτε να προσκαλέσετε τα έντομα με απλά βήματα. Είναι εκπληκτικό πόση ζωή μπορεί να υποστηρίξει ένας μικρός κήπος. Η βιολόγος και κηπουρός Jenny Owen πέρασε 35 χρόνια εντατικής καταλογογράφησης κάθε φυτού και ζώου που μπορούσε να βρει στον κήπο της στο Leicester, μια περιοχή του Ηνωμένου Βασιλείου που δεν φημίζεται για την πλούσια πανίδα της. Κατέγραψε 2.673 διαφορετικά είδη, 1.997 των οποίων ήταν διαφορετικά είδη εντόμων.

Η Βρετανία έχει περίπου 22 εκατομμύρια ιδιωτικούς κήπους, στις ΗΠΑ ο αριθμός υπολογίζεται στα 43 εκατομμύρια. Σκεφτείτε πόση ζωή μπορούν να υποστηρίξουν συλλογικά αν ήταν όλοι φιλικοί προς την άγρια ζωή. Αν καλλιεργήσετε μόλις μία γλάστρα με ματζουράνα στο μπαλκόνι ή την ταράτσα σας, μόλις ανθίσει είναι βέβαιο ότι θα την επισκεφτούν μέλισσες, πεταλούδες και άλλα έντομα. Μπορείτε να αισθανθείτε ικανοποίηση που κάνετε κάτι για να βοηθήσετε. Και στη συνέχεια να κάνετε κάτι ακόμα!

Αν δεν έχετε κήπο, μπορείτε να στηρίξετε εθνικές και τοπικές προσπάθειες φύτευσης στο αστικό τοπίο με αγριολούλουδα ή να πιέσετε για να καταργηθεί η χρήση εντομοκτόνων στον δήμο ή την κοινότητα στην οποία κατοικείτε. Φανταστείτε κάθε κήπο, πάρκο, κοιμητήριο, πλατεία ή παράδρομο γεμάτα αγριολούλουδα. Θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα εθνικό δίκτυο οικοσυστημάτων γεμάτων άγρια ζωή.

Φυσικά δεν μπορούμε να ξεχάσουμε και το μεγαλύτερο ζήτημα του πώς καλλιεργούμε φαγητό. Κατά την άποψή μου η κατεύθυνση προς ακόμα πιο έντονη καλλιέργεια δεν είναι βιώσιμη. Έχει δημιουργήσει μεγάλη ζημιά στο έδαφος και στην άγρια ζωή, ρυπαίνει ρυάκια και ποτάμια, και παράγει μεγάλες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου. Οι Βρετανοί αγρότες ρίχνουν 17.000 τόνους εντομοκτόνων στο τοπίο κάθε χρόνο. Οι τιμές για τις ΗΠΑ φτάνουν τον ιλιγγιώδη αριθμό των 450.000 τόνων. Η Αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ότι 2,6 εκατομμύρια στρέμματα στη Μοντάνα θα ψεκαστούν με εντομοκτόνα για να ελεγχθεί ο αριθμός των ακρίδων. Οι παράπλευρες απώλειες σε άλλα έντομα όπως είναι η πεταλούδα μονάρχης είναι ανυπολόγιστες. Δεν είναι παράξενο που οι πληθυσμοί των εντόμων μειώνονται τόσο δραματικά.

Είναι δύσκολο για τους περισσότερους από εμάς να κάνουμε κάτι για αυτές τις αγροτικές πρακτικές, αλλά μπορούμε να μειώσουμε τον δικό μας προσωπικό αντίκτυπο και να στηρίξουμε πιο βιώσιμες πρακτικές καλλιέργειας. Μπορούμε να αγοράζουμε και να καταναλώνουμε τοπικά, εποχιακά, βιολογικά προϊόντα, να αγοράζουμε χύμα φρούτα και λαχανικά και να μειώσουμε την κατανάλωση κρέατος. Ακόμα καλύτερα, μπορούμε να καλλιεργήσουμε τα δικά μας φρούτα και λαχανικά στον κήπο ή σε κάποιον κοινόχρηστο χώρο.

Είτε τα αγαπάμε είτε τα μισούμε, όλοι χρειαζόμαστε τα έντομα. Τρία τέταρτα των καλλιεργειών μας χρειάζονται επικονιαστές. Πρέπει να μάθουμε να ζούμε σε αρμονία με τη φύση, βλέποντας τους εαυτούς μας ως μέρος της, χωρίς να προσπαθούμε να κυριαρχήσουμε πάνω της και να την ελέγξουμε. Η επιβίωσή μας βασίζεται σε αυτό, όπως και όλες οι υπέροχες μορφές ζωής με τις οποίες μοιραζόμαστε τον πλανήτη μας.

Leave A Reply