Η καταστροφή του περιβάλλοντος γεννά πανδημίες

  • Home
  • Blog
  • Uncategorized
  • Η καταστροφή του περιβάλλοντος γεννά πανδημίες

Η επιστημονική ομάδα The Sciencing Team παραθέτει κείμενα προς ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και δραστηριοποίηση του κοινού.

Το 2004 ο John Vidal ταξίδεψε στο Mayibout βόρεια της Γκαμπόν, όπου το 1996 ο θανατηφόρος ιός Ebola είχε μολύνει 37 από τους συνολικά 150 κατοίκους, προκαλώντας το θάνατο σε 21 από αυτούς. Κάποιοι από αυτούς ανέφεραν ότι είχαν καταναλώσει κρέας χιμπατζή από το κοντινό δάσος. Ο John Vidal ήθελε να ερευνήσει το λόγο για τον οποίο θανατηφόρες για τον άνθρωπο ασθένειες (Ebola, HIV, δάγγειος πυρετός) προέκυπταν σε hot spots βιοποικιλότητας, όπως τροπικά δάση, αλλά και αγορές άγριων ζώων σε πόλεις της Αφρικής και της Ασίας. Όταν έφτασε στο χωριό γνώρισε χωρικούς που περιέγραφαν περιστατικά από την επέλαση της πανδημίας, ζώντας ουσιαστικά με τον τρόμο επιστροφής της.

Σήμερα όλο και περισσότεροι επιστήμονες εστιάζουν στο δραματικό ρόλο που παίζει η απώλεια της βιοποικιλότητας στην εμφάνιση νέων ιών και ασθενειών, όπως η COVID-19. Στην πραγματικότητα, ο επιστημονικός κλάδος της Οικολογίας αναγεννάται,  μέσω της περιβαλλοντικής υγείας που εξετάζει τη συσχέτιση της ευημερίας του ανθρώπου και των υπόλοιπων ζωντανών οργανισμών με το σύνολο των οικοσυστημάτων.

Μήπως τελικά ήταν ο ίδιος ο άνθρωπος που έφερε τη δεκαετία του’ 90 την επιδημία Ebola, μέσω των έργων οδοποιίας,  των εξορύξεων, του κυνηγιού και της υλοτομίας, εξαπολύοντας νέες τρομακτικές πανδημίες σήμερα; Πράγματι, καταστρέφοντας οικοσυστήματα που αποτελούν το ενδιαίτημα πολλών ζώων, προκαλούμε παράλληλα όχληση και στους φυσικούς ξενιστές των ιών. Όταν αυτό συμβεί, οι ιοί ψάχνουν για νέους ξενιστές…και συχνά γινόμαστε εμείς οι νέοι τους ξενιστές1.

Μία εντεινόμενη απειλή

Οι επιστήμονες προειδοποιούν για επιδημικές εκρήξεις προκαλούμενες από παθογόνα που περνούν από τα ζώα στον άνθρωπο, και θα έχουν αντίκτυπο στην παγκόσμια υγεία, ασφάλεια και οικονομία.

…κατά συρροή

Σε μία έρευνα του 2008 αναγνωρίστηκαν 335 ασθένειες μεταξύ των ετών 1960 και 2004, εκ των οποίων το 60% προήλθε από την περιβαλλοντική καταστροφή και την ανθρώπινη συμπεριφορά. Η διαφορά με παλαιότερες εποχές είναι ότι σήμερα υπάρχουν μεγαλύτερες πιθανότητες κάποιες ασθένειες να μεταπηδήσουν τόσο στο αστικό όσο και στο φυσικό περιβάλλον λόγω των πυκνοκατοικημένων και στενά συνδεδεμένων ανθρώπινων πληθυσμών που ζουν πολύ κοντά –δημιουργώντας έντονη αλληλεπίδραση – με νυχτερίδες, αρουραίους, πτηνά και άλλους ζωντανούς οργανισμούς.

Η κορυφή του παγόβουνου

Κατά τον Thomas Gillespie αναπληρωτή καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Emory «Τα παθογόνα δεν αναγνωρίζουν σύνορα…δεν εκπλήσσομαι καθόλου με την πανδημία του κορωνοϊού. Η πλειονότητα των παθογόνων ιών δεν έχουν ακόμα ανακαλυφθεί. Βλέπουμε την άκρη της κορυφής του παγόβουνου».

Παρόλα αυτά δεν θα πρέπει να υπάρξει καμία παρανόηση. Δεν είναι τα φυσικά οικοσυστήματα που απειλούν τον άνθρωπο. Η φύση ενέχει κινδύνους, αλλά είναι ο άνθρωπος αυτός που με τις δραστηριότητες του προκαλεί ζημιά.

Η σύνδεση με την αγορά

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι ανοιχτές αγορές αποτελούν ένα ιδανικό χώρο μετάδοσης ιών από τα ζώα στον άνθρωπο. Εδώ ζώα (μεταξύ των οποίων και άγρια) σφάζονται, ανοίγονται και πωλούνται επιτόπου. Αυτές οι αγορές είναι υγειονομικές βόμβες! Κάποιοι επιστήμονες, όμως υποστηρίζουν ότι η απαγόρευσή τους δεν είναι η λύση, καθώς με αυτό τον τρόπο θα ανθίσει η παρανομία με αποτέλεσμα χείροτερες συνθήκες υγιεινής. Αντί λοιπόν να κατακρίνουμε τις αγορές άγριων ζώων, θα έπρεπε να εστιάσουμε στην απαγόρευση του εμπορίου άγριων ειδών. Τα άγρια ζώα, πολύ περισσότερο από τα οικόσιτα, αποτελούν τους φυσικούς ξενιστές της πλειονότητας των ιών.

Αλλαγή Συμπεριφοράς

Επομένως, μπορούμε να κάνουμε κάτι;

Και αν ναι, τι;

Η αλλαγή πρέπει να γίνει τόσο στις ευνοούμενες όσο και τις φτωχότερες κοινωνίες.  Πρέπει να ξανασκεφτούμε την έννοια της βιοασφάλειας…η αλόγιστη ζήτηση – και άρα παραγωγή – ξύλου, ορυκτών και άλλων φυσικών πόρων οδηγεί στην υποβάθμιση του τοπίου και την οικολογική διαταραχή που καταλήγει σε ασθένειες. 

Ζούμε σε μία εποχή που οι ασθένειες μπορούν να ταξιδέψουν και να μεταδοθούν πιο γρήγορα από ποτέ. Χρειάζονται επενδύσεις, αλλαγή στον τρόπο ζωής και προτεραιότητα στις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων. Η λύση βρίσκεται στην εκπαίδευση και ενημερότητα. Πρέπει ο καθένας να κατανοήσει ότι τα πράγματα μετάβαλλονται, κι επομένως πρέπει κι εμείς να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα για να επιβιώσουμε.

Το χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνει:

– βραχυπρόθεσμα σχέδια: περιορισμός της εξάπλωσης μίας πανδημίας

-μακροπρόθεσμα σχέδια: καινοτόμες ολοκληρωμένες προτάσεις αστικού σχεδιασμού και ανάπτυξης.

Σίγουρα δεν μπορούμε να προβλέψουμε πότε θα ‘χτυπήσει’ η επόμενη πανδημία…το μόνο σίγουρο είνα ότι θα έρθει, και πρέπει να μας βρει προετοιμασμένους.

Για την πηγή: https://www.scientificamerican.com/article/destroyed-habitat-creates-the-perfect-conditions-for-coronavirus-to-emerge/

Leave A Reply