Η επιστημονική διάλεκτος αποξενώνει τους αναγνώστες

επιστημονική ορολογία

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Language and Social Psychology [1] και βασίζεται σε άρθρα γενικού ενδιαφέροντος και σε επιστημονικές εργασίες, η υπερβολικά τεχνική γλώσσα αποξενώνει τους μη-ειδικούς αναγνώστες, αποκλείοντας τους από τον επιστημονικό διάλογο και τη γνώση.

«Όταν δυσκολευόμαστε να αντιληφθούμε μια πληροφορία με αφαιρετικό τρόπο, τείνουμε να την απορρίπτουμε», αναφέρει η επικεφαλής συγγραφής της έρευνας, Hillary Shulman, ερευνήτρια στον τομέα της επικοινωνίας στο Ohio State University στο Κολόμπους. Οι ερευνητές «δημιουργούν περιττούς φραγμούς με τη γλώσσα που επιλέγουν», σημειώνει.

Στην έρευνα συμμετείχαν 650 μέλη γενικού αναγνωστικού κοινού που διάβασαν παραγράφους με αντικείμενο τρία διαφορετικά τεχνικά θέματα: αυτοοδηγούμενα αυτοκίνητα, ρομποτική χειρουργική και βιο-εκτυπώσεις 3D. Τα κείμενα είτε ήταν πιο εκλαϊκευμένα είτε έβριθαν από επιστημονική ορολογία που συλλέχθηκε από άρθρα και ιστοσελίδες για το ευρύ κοινό και όχι από επιστημονικά περιοδικά και τεχνικά εγχειρίδια.

Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια αξιολόγησης της εμπειρία τους. Όσοι διάβασαν επιστημονικά κείμενα με τεχνική ορολογία δυσκολεύτηκαν στην κατανόηση. Οι περισσότεροι δήλωσαν ότι δεν είναι καλοί στις επιστήμες και ότι δεν σκόπευαν να αναζητήσουν περαιτέρω πληροφορίες. Ορισμένοι έλαβαν συνδέσμους με ορισμούς, χωρίς ιδιαίτερο αποτέλεσμα, αφού δεν τους χρησιμοποίησαν. Η Shulman επισημαίνει ότι, όταν απευθύνονται σε μη-ειδικούς, οι επιστήμονες θα πρέπει να αποφεύγουν τους βαρύγδουπους όρους αντί να προσπαθούν να τους ορίσουν.

Απλά και κατανοητά

Οι επιστήμονες οφείλουν να περιορίζουν τη χρήση τεχνικής ορολογίας όταν απευθύνονται σε μη-ειδικούς, αναφέρει η Ayelet Baram-Tsabari, ερευνήτρια επιστημονικής επικοινωνίας στο Technion (ισραηλινό Ινστιτούτο Τεχνολογίας στη Χάιφα). Το 2017 βοήθησε στη δημιουργία του  De-Jargonizer, ενός διαδικτυακού εργαλείου που αξιολογεί την προσβασιμότητα κειμένων[2], ενώ τον Ιανουάριο του 2020 συμμετείχε στη συγγραφή έρευνας[3] που ανέφερε ότι τα άρθρα επιστημόνων καταρτισμένων στα μέσα ενημέρωσης είναι εξίσου ενδιαφέροντα με αυτά επαγγελματιών δημοσιογράφων. Η ίδια αναφέρει ότι οι επιστήμονές πρέπει να περιορίσουν την τεχνική ορολογία αλλά και να αφηγηθούν μια ιστορία που θα αφορά το κοινό ώστε να μπορέσει να συνδεθεί.

Η Shulman σημειώνει ότι και οι φοιτητές δυσκολεύονται με την εξειδικευμένη ορολογία. Με βάση την εμπειρία της, προτείνει την σταδιακή εισαγωγή ορολογίας στα μαθήματα ώστε να εγκλιματίζονται.

Αναμφίβολα η τεχνική ορολογία είναι κομβική για την επιστήμη. Άλλωστε και το άρθρο της Shulman είναι γεμάτο επιστημονικούς όρους, κάτι που αναγνωρίζει καθώς, όπως λέει, «Αν δεν χρησιμοποιείς συγκεκριμένη επιστημονική ορολογία δεν δημοσιεύεται το άρθρο». Σύμφωνα με μαρτυρίες της Baram-Tsabari και της Shulman οι γυναίκες ερευνήτριες και οι προπτυχιακοί φοιτητές τείνουν να προσφεύγουν περισσότερο στην τεχνική ορολογία καθώς νιώθουν ότι αμφισβητούνται λόγω φύλου και απειρίας αντίστοιχα.


[1] Shulman, H. C., Dixon, G. N., Bullock, O. M. & Colón Amill, D. J. Lang. Soc. Psychol. https://doi.org/10.1177/0261927X20902177 (2020).

[2] Rakedzon, T., Segev, E., Chapnik, N., Yosef, R. & Baram-Tsabari, A. PLoS ONE 12, e0181742 (2017).

[3] Barel-Ben David, Y., Garty, E. S. & Baram-Tsabari, A. PLoS ONE 15, e0222250 (2020).

Για την πηγή: https://go.nature.com/2Qt7exr

Leave A Reply