Υπατία

Υπατία

Η Υπατία, σύμφωνα με τις επικρατέστερες πηγές, γεννήθηκε το 370 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου με Ελληνοαιγυπτιακές καταγωγές. Πατέρας της ήταν ο μαθηματικός και αστρονόμος Θέωνας, ο οποίος την προέτρεψε να ταξιδέψει στην Αθήνα και την Ιταλία για να σπουδάσει. Στην Αθήνα μαθήτευσε στην Νεοπλατωνική Σχολή του Πλουτάρχου του Νεότερου και της κόρης του Ασκληπιγένειας, αλλά και κοντά στον Πρόκλο και τον Ιεροκλή.

Έργο

Εκτός από νεοπλατωνική φιλόσοφος, αστρονόμος και μαθηματικός, η Υπατία διετέλεσε και επικεφαλής της Νεοπλατωνικής Σχολής στην Αλεξάνδρεια όπου δίδαξε κυρίως μαθηματικά αλλά και φιλοσοφία και ρητορική. Δυστυχώς, παρότι η Υπατία υπήρξε πολυγραφότατη, δεν σώζονται αυτούσια κείμενα της. Παρόλα αυτά, αναφορές για την ύπαρξη και το έργο της υπάρχουν σε διάφορα ιστορικά κείμενα όπως στα έργα του Σωκράτη του Σχολαστικού.

Στις επιστολές με τον μαθητή της Συνέσιο τον Κυρηναίο, τον μετέπειτα επίσκοπο Πτολεμαΐδος, οι οποίες σώζονται περιέχονται σχέδια από επιστημονικά όργανα όπως του αστρολάβου, που χρησιμοποιούνταν για τη μέτρηση των θέσεων των άστρων, των πλανητών και του ήλιου και για τον υπολογισμό της ώρας. Λέγεται ακόμη ότι η Υπατία ανέπτυξε συσκευή για τη διύλιση του νερού, όργανο για τη μέτρηση της στάθμης του νερού και ένα διαβαθμισμένο υδρόμετρο από μπρούτζο για τη μέτρηση της ειδικής βαρύτητας (πυκνότητας) υγρών.

Βίος

Η φήμη της προσέλκυσε μαθητές από ολόκληρη την Μεσόγειο και μάλιστα και από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Αξιοσημείωτο είναι, επίσης, ότι σύμφωνα με μαρτυρίες η Υπατία απολάμβανε τον σεβασμό και των χριστιανών παρά την διδασκαλία της που κατά καιρούς θεωρήθηκε «παγανιστική» λόγω της πολυμάθειας και των ηθικών αρχών της. Φαίνεται λοιπόν πως ήταν μια μοναδική προσωπικότητα της Αλεξάνδρειας και μία από τις καλύτερες μαθηματικούς της εποχής της, ανήκοντας στις πρώτες καταγεγραμμένες γυναίκες που είχαν σημαντική συμβολή στα μαθηματικά.

Δυστυχώς, όμως, η Υπατία έζησε σε μια ταραγμένη περίοδο που οι έριδες μεταξύ Χριστιανών και Εβραίων συντάραζαν την Αλεξάνδρεια. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την φιλική σχέση που είχε με τον έπαρχο της Αλεξάνδρειας, Ορέστη, ο οποίος ήταν ειδωλολάτρης και βρισκόταν σε αντιπαράθεση με τον Αρχιεπίσκοπο Κύριλλο έπαιξαν κύριο ρόλο στον τραγικό θάνατο της.

Μετά την άνοδο του Κυρίλλου στον πατριαρχικό θρόνο της Αλεξάνδρειας το 412, η Υπατία βρέθηκε στο στόχαστρο του πατριάρχη όπως αναφέρει ο ιστορικός Σωκράτης ο Σχολαστικός. Στις 8 Μαρτίου του 415 δολοφονήθηκε με χαρακτηριστική αγριότητα από ομάδα φανατισμένων χριστιανών αποτελούμενη από μοναχούς και οπαδούς του Κυρίλλου.

Σχετικά:
  • Η ζωή της Υπατίας ενέπνευσε αρκετούς καλλιτέχνες και συγγραφείς ήδη από τα αρχαία χρόνια.
  • Ο αστεροειδής 238 Υπατία, που ανακαλύφθηκε το 1884 από τον Γερμανορώσο αστρονόμο Βίκτορ Κνόρρε, πήρε το όνομά του από την ιστορική αυτή μορφή.
  • Το 2009 κυκλοφόρησε η ταινία “Agora” του Αλεχάνδρο Αμενάμπαρ, η οποία βασίστηκε στην ιστορία της αλεξανδρινής φιλοσόφου.

Leave A Reply