Τα “φαντάσματα” της αξιολόγησης επιστημονικών ερευνών

αόρατη συγγραφή

Οι επιστήμονες που απαρτίζουν την ομάδα του The Sciencing Team είναι ενάντια στο φαινόμενο της “αόρατης συγγραφής”. Οι υπηρεσίες που παρέχουν αναφέρονται αναλυτικά εδώ.

Η ανώνυμη και αμερόληπτη αξιολόγηση επιστημονικών μελετών από ομότιμους κριτές αποτελεί βασική επιστημονική διαδικασία. Συχνά, όμως, μεταπτυχιακοί φοιτητές και μεταδιδακτορικοί συνεργάτες βοηθούν ή αναλαμβάνουν εξολοκλήρου την αξιολόγηση ερευνών αντί των προσκεκλημένων ομότιμων κριτών. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων που συμβαίνει αυτό, στην αξιολόγηση αναφέρεται μόνο το όνομα του κριτή που έχει προσκληθεί από το περιοδικό και όχι όποιου άλλου ατόμου συνεισέφερε σε αυτή, μια τακτική που αναφέρεται ως «αόρατη συγγραφή» (ghostwriting). Όπως αποκαλύφθηκε από πρόσφατη έρευνα (Οκτώβριος 2019) στην οποία συμμετείχαν 500 ερευνητές στην αρχή της καριέρας τους, το φαινόμενο της «αόρατης συγγραφής» είναι ιδιαίτερα συχνό. Δεν θα πρέπει να συγχέεται, βέβαια, με την από κοινού αξιολόγηση ερευνών από ομότιμους κριτές και εκπαιδευόμενους, που αποτελεί πολύτιμη ευκαιρία εκπαίδευσης και κατάρτισης για τους νέους ερευνητές.

Συχνά, όμως, οι κριτές που έχουν προσκληθεί “ξεφορτώνονται” αυτή τη χρονοβόρα δουλειά αναθέτοντας την στους νέους ερευνητές χωρίς να τους προσφέρουν καθοδήγηση ή βοήθεια. Ακόμα χειρότερα, η συνεισφορά και το όνομά τους δεν αναφέρονται πουθενά. Η «αόρατη συγγραφή» αποτελεί μια ηθικά μη αποδεκτή πρακτική που αγγίζει τα όρια της λογοκλοπής καθώς είναι παραπλανητική ως προς την πραγματική συνεισφορά του αναφερόμενου κριτή και θα πρέπει να εγκαταλειφθεί. Οι ομότιμοι κριτές καλούνται να αξιολογήσουν ερευνητικές εργασίες βάσει της γνώσης, της κρίσης και κυρίως της εμπειρίας τους, πράγματα που οι νέοι ερευνητές πιθανώς δεν έχουν αποκτήσει ακόμα.

Οι νέοι ερευνητές, εκτός του ότι συνήθως εξαναγκάζονται σε μια ηθικά αμφιλεγόμενη πρακτική, στερούνται την ευκαιρία να λάβουν τα εύσημα για τη δουλειά που έκαναν, να ενισχύσουν το βιογραφικό τους και να δέχονται και οι ίδιοι προσκλήσεις από τα περιοδικά για να αξιολογήσουν εργασίες.

Ως παράγοντες που οδηγούν στην τακτική της «αόρατης συγγραφής» αναφέρονται η απουσία σαφούς τρόπου υπόδειξης πρόσθετων κριτών στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες των περιοδικών και η πολιτική εμπιστευτικότητας που ακολουθούν τα περιοδικά και ζητούν από τους κριτές να τηρούν αυστηρά. Επομένως, τα περιοδικά αντί να ακολουθούν μια πολιτική που στην πράξη συνήθως αγνοείται, θα μπορούσαν να αναγνωρίσουν την πραγματικότητα και να επιτρέπουν την από κοινού αξιολόγηση αναφέροντας όλα τα άτομα που συνεισέφεραν με σχόλια και ιδέες.

Η όλη διαδικασία της αξιολόγησης επιστημονικών ερευνών θα ωφεληθεί τόσο από αλλαγές στην πολιτική των περιοδικών, τα οποία αγνοούν ή απαγορεύουν την από κοινού αξιολόγηση, όσο και από αλλαγές στην τακτική των ομότιμων κριτών που θα ενθαρρύνουν τη συνεργασία και θα αποθαρρύνουν την «αόρατη συγγραφή».

Για την πηγή: https://go.nature.com/2XoOQrT

Leave A Reply